sitene türk bayrağı

   
     

Metin ALKAN
metin_alkan_20@hotmail.com
DİNİMİZDE KAR HADDİ VAR MIDIR?
07/12/2021
DİNİMİZDE KAR HADDİ VAR MIDIR?
Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla
Dinimizde kâr haddi var mıdır? Dinimizde kâr haddi yoktur. İslam Hukuku alışverişte kâr haddi tespit etmemiştir. Piyasa, dış müdahalelerden uzak bir şekilde serbestçe oluşur ve mal piyasa fiyatına göre satılır. Kâr oranının çok veya az olması önemli değildir. Satıcı, malını fahiş fiyatla satamaz. Fahiş fiyat, piyasa fiyatının üstüne çıkan fiyattır. Fahiş fiyat, belli bir orana çıkınca, aldatılan taraf, satışı bozabilir. Sorunuzda geçen oranlar, Mecelle'nin 165. maddesinde belirlenmiş olan fahiş aldatma (gabn-ı fahiş) ile ilgili oranlardır. Mesela bir kişi piyasa değeri 100 lira olan bir malı 105 liraya satın alır ve sonra aldatıldığını anlarsa malı geri verip parasını alabilir. Yani bu kişinin alış-verişi bozma hakkı vardır.
Aldatılma sırf müşteri için değil, satıcı için de söz konusudur. Mesela zamanımızda sık sık fiyatlar yükselmektedir. Piyasada bir malın fiyatı yükseldiği halde bundan haberi olmadan malını piyasa fiyatının altında bir fiyatla satan bir satıcı, daha sonra aldatıldığını iddia ederse bakılır, eğer malını piyasa fiyatının %5 noksanına satmışsa yaptığı satışı bozabilir. Mecelle'ye göre ticaret mallarında %5 olan aldatılma oranı, hayvan satışlarında % 10, taşınmaz mal satışlarında da %20'dir.
Fakat ihtikâr ve fahiş fiyat yasaklanmıştır.
Medine'de pahalılık oldu. Fiyatlar yükseldiği için kâr haddi koyması istenildiğinde, Peygamber efendimiz, (Fiyatları koyan Allahü teâlâdır. Rızkı genişleten, daraltan, gönderen yalnız Odur. Ben Allahü teâlâdan bereket isterim) buyurdu. Başka bir hadis-i şerifte ise, (Kâr haddi koymayın, fiyat koyan Allahü teâlâdır) buyuruldu.
Karaborsacılar, fırsatçılar tarafından [mallar saklanarak] fiyatlar yükseltilip millete zarar ve zulüm haline geldiği zaman, Belediyenin ilgililerle istişare ederek uygun bir narh, kâr haddi koyması caiz olur. (Redd-ül Muhtar)
Peygamber efendimiz, (Müslümanların, şehre mal getiren köylüleri karşılayıp piyasaya fiyatını gizleyerek, ucuz satın almalarını) yasakladı. Köylü böyle bir satıştan vazgeçebilir. Piyasayı bilmeyenlere yüksek fiyatla mal satmak da haramdır. Hatta, acemi olup, ucuz satan veya pahalı alan ile alışveriş etmemelidir. Bunlarla alışveriş yaparken piyasadaki fiyatı gizlemek günahtır.
Satılan şeyin ayıbını, kusurunu gizleyerek aldatmak haram olduğu gibi, alınan malın kıymetini gizleyerek aldatmak da faiz olur. Mesela, bir kimse, sattığı malın kıymetini bilmiyor. On milyonluk malı, beş milyona satıyor. Ona (Bu mal, her yerde 4 milyon eder) diyerek kandırmak haramdır. İnsanlar, Müslüman ahlakına uyarsa, ne kandıran, ne kandırılan olur. Mallara narh koymaya lüzum kalmaz. Arz ve talebe göre, mallar kıymetlenir veya ucuzlar.
Basra'da büyük bir tüccar vardı. İran'da bulunan adamlarından biri, buna mektup yazarak, bu sene şeker kamışının verimli olmadığını, kimse duymadan, çok şeker almasını bildirdi. Tüccar da, çok şeker satın alıp, şeker piyasadan çekilince, pahalı satarak, otuz bin dirhem kâr etti. Sonra, düşünüp (Şeker kamışlarına afet geldiğini Müslümanlardan saklamakla, onlara hıyanet ettim, bu nasıl Müslümanlıktır?) diye, otuz bin dirhemi, şekerlerini almış olduğu kimselere götürdü. Yaptığı yanlış işi anlattı. Hatasına pişman olup dürüstlük göstermesinden dolayı, hiçbiri verdiği parayı almayıp, Sana helal olsun dediler. Akşam evinde düşündü ki, belki utanarak almamışlardır. Din kardeşlerime hıyanet ettim diyerek, ertesi gün tekrar götürdü. Her birine yalvararak otuz bin dirhem gümüşü taksim etti.
Müşteriye doğru söylemeli, hile etmemelidir. Malda bir arıza oldu ise, haber vermelidir. Ucuz aldığı bir malın fiyatı yükselip pahalı satıyor ise, aldığı fiyatı söylemelidir. Aldatarak satmak, hıyanet ve dolandırıcılık olur. Böyle hıyaneti bilmeyerek yapanlar olur. Hıyanet yapmaktan kurtulmak için, herkes, kendine yapılmasını istemediği şeyleri, başkalarına yapmamalıdır.
Bir malı peşin ucuz, veresiye veya taksitle pahalı satmak caizdir. Vade farkı istemek ise caiz değildir. Vadeli satışla, vade farkı ayrı şeylerdir. (Redd-ül Muhtar) Allah CC selamı bereketi Rahmeti üzerinize olsun. METİN ALKAN

EĞİTİMCİ YAZAR

 



244 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

RAMAZAN BAYRAMI ÖNCESİ AREFE - 01/05/2022
RAMAZAN BAYRAMI ÖNCESİ AREFE
BAYRAMLARIMIZ BİZİM MANEVİ ZENGİNLİK KAYNAKLARIMIZDIR - 30/04/2022
BAYRAMLARIMIZ BİZİM MANEVİ ZENGİNLİK KAYNAKLARIMIZDIR
TOPRAK ÜRÜNLERİNİN ZEKATI - 29/04/2022
TOPRAK ÜRÜNLERİNİN ZEKATI
ZEKATIN TİCARET MALLARI, TOPRAK ÜRÜNLERİ,, ÖŞÜR, TİCARET MALLARI - 28/04/2022
ZEKATIN TİCARET MALLARI, TOPRAK ÜRÜNLERİ, ÖŞÜR, TİCARET MALLARİ
BİN AYDAN HAYIRLI GECE, LEYLE-İ KADR - 27/04/2022
BİN AYDAN HAYIRLI GECE, LEYLE-İ KADR
ZEKATIN GEÇERLİLİK ŞARTLARI, ZEKATA TABİ MALLAR - 26/04/2022
ZEKATIN GEÇERLİLİK ŞARTLARI, ZEKATA TABİ MALLAR
ZEKAT (1) - 25/04/2022
ZEKAT (1)
İSLAMDA CÜNÜPLÜK, GUSÜL, ORUÇ... - 24/04/2022
İSLAMDA CÜNÜPLÜK, GUSÜL, ORUÇ...
İHYA-I ULUMİDDİN''DE ORUÇ - 23/04/2022
İHYA-I ULUMİDDİN'DE ORUÇ
 Devamı
ÇİÇEK AŞKI

BEBE DÜNYASI
AYTEKİN TARIM&MARKET

Aktif Ziyaretçi6
Bugün Toplam409
Toplam Ziyaret5993423